Hellevoetsluis, 12 januari 2012

Beste vrienden en vriendinnen,

allereerst wensen wij iedereen natuurlijk een heel gezond en gelukkig 2012. We hebben weer ons best gedaan om interessante onderwerpen aan te kunnen bieden in de vorm van lezingen en hebben onderstaand programma samengesteld.

We hopen dat wij u naar genoegen hebben ingelicht en zien u graag op onze lezingen in het kruithuis en/of op locatie. (Bij meer dan 35 aanmeldingen zijn wij genoodzaakt om de lezing op een andere locatie te geven, maar mocht de locatie veranderen laten wij u dit natuurlijk van te voren weten). Daarom ons verzoek of u zo spoedig mogelijk door wilt geven bij welke lezingen u aanwezig zal zijn. Dit kunt u doen per email, via de website www.decruyttoren.nl, per telefoon (0181-331444 receptie Van Den Ban u kunt het doorgeven aan de receptioniste) of door middel van bijgaand formulier te retourneren naar postbus 17, 3220 AA Hellevoetsluis. Zoals reeds gemeld kunt u het antwoordnummer niet meer gebruiken.

Ter inleiding,

graag willen we in algemene zin nader ingaan op de inleiders. Het is bijzonder verheugend dat we twee docenten van de universiteit Leiden bereid hebben gevonden voor ons een lezing te verzorgen. Het is geen toeval dat Arie bij deze twee heren colleges heeft gevolgd. De onderwerpen van hun lezingen zijn natuurlijk ook geen toeval. Beide lezingen sluiten naadloos aan bij onze lezingenreeks Van Haat tot Holocaust. De eerste drie lezingen hadden als leidraad een college van Dr. G.C. Quispel getiteld Antisemitisme en de laatste drie lezingen hadden als leidraad het college De Ondergang en daarna van Dr. B. van der Boom. Bij Dr. B. van der Boom is Arie in 2005 afgestudeerd. Arie heeft bij deze wetenschappers aan de lippen gehangen en we bevelen hun lezingen dan ook met trots en enthousiasme bij jullie aan.

Dr. Harry Knipschild hoeven wij niet meer te introduceren, hij heeft al meerdere lezingen bij ons gegeven en buiten het feit dat hij een zeer sympathieke manier van vertellen heeft is zijn kennis van onder andere de geschiedenis van de popmuziek bijna legendarisch te noemen. Hij weet alles en kent iedereen! In deze bijdrage vertelt hij over Amerika.

Rob de Jong heeft bij ons vele harten gestolen met zijn bijzonder innemende en humoristische manier van presenteren. Wij zijn dan ook bijzonder verheugd met zijn bijdrage.

Dick van der Hof is een "oude" schoolvriend van Arie, die na jaren afwezigheid in buitenland weer terugkwam naar Hellevoetsluis. Wat leuk dat we nu weer samen leuke dingen doen.

We zijn bijzonder trots op deze mooie lijst voor de eerste helft van 2012. We kunnen vooruitzien naar een hernieuwde invulling van onze Stichting: het bevorderen van historisch besef.

Veel luister en kijkplezier.

Met vriendelijke groet – Lisa en Arie

PROGRAMMA TOT EN MET JUNI 2012

Maandag 27 februari en 5 maart 2012 – in het kruithuis, aanvang 10.00-12.00 uur en 19.30-22.00 uur.

Lezing: De Nederlanders in Brazilië I en II met PowerPoint presentatie en film door Drs. Arie van den Ban.

Vele Nederlanders weten niet dat bijna geheel Brazilië in de zeventiende eeuw Nederlanders bezit was. In Brazilië is dat veel bekender en op vele plaatsen zijn er nog duidelijk de sporen te zien uit die tijd. De grote man daar was Johan Maurits van Nassau, die ook de bijnaam "De Braziliaan" heeft gekregen. Het begon allemaal met een idee gedragen door ene Usselinx die een plan had. Hij wilde dat de WIC Brazilië zou veroveren en er "volksplantingen" zou uitvoeren. Het zou anders lopen. Na een spectaculaire mislukking vond er toch een succesvolle landing plaats nadat met geld van de in Hellevoetsluis aan land gebrachte buit van de zogenaamde Zilvervloot een nieuwe vloot werd uitgerust. De kolonie kon niet in Nederlands bezit blijven, mede doordat Amsterdam dwars lag. Deze lezing is eerder in het Kruithuis gegeven. Wij hebben een aantal vernieuwingen aangebracht vooral in de vorm van films en nieuwe afbeeldingen.

Woensdagavond 7 maart 2012 – in het Kruithuis, aanvang 19.30-22.00 uur.

Lezing:  Harry Knipschild op reis door Amerika  met foto’s en clips door Dr. Harry Knipschild.

Historicus Harry Knipschild (geb. 1944) heeft in Hellevoetsluis eerder lezingen gegeven over popmuziek en de katholieke missie in China. Twee onderwerpen waarover hij boeken geschreven heeft (‘Soldaten van God’, ‘Money Money Money?’). In de periode 1994-2011 heeft Harry Knipschild vijf reizen gemaakt door de Verenigde Staten. De laatste keer in september van het afgelopen jaar. Hij bezocht tal van historisch belangrijke en interessante plekken. Missie en (pop)muziek hadden meer dan eens te maken met het reisdoel. Een van de hoogtepunten van de meest recente reis was de viering van de 75ste geboortedag van Buddy Holly, de zanger van de hit ‘Peggy Sue’. Buddy Holly verongelukte op 3 februari 1959. Die dag is de geschiedenis ingegaan als ‘the day the music died’. 52 jaar later was er alle aanleiding voor een groot feest. Over dit en vele andere onderwerpen gaat Harry Knipschild op 7 maart vertellen. Met foto’s en clips van YouTube.

Maandag 26 maart, 2 april en dinsdag 10 april 2012 – in het Kruithuis, aanvang 10.00-12.00 uur en 19.30-22.00 uur.

Lezing: Aanval en verdediging I, II en III met PowerPoint presentatie door Drs. Arie van den Ban.

Deze lezingen gaan over de krijgskunst van het aanvallen en verdedigen van steden door de tijden heen. Gebruikt is gemaakt van diverse boeken en films over het onderwerp. U wordt meegenomen door de Oudheid met Grieken en Romeinen, de Mongoolse horden, de Middeleeuwen en de tijd van de Europese veroveringen. De vestingbouwers Vauban en Menno van Coehoorn worden behandeld met vele afbeeldingen van verdedigingswerken. Daar waar mogelijk en nodig worden ter vergelijking en als voorbeeld afbeeldingen en filmpjes getoond over verdedigingswerken op Voorne-Putten met name Hellevoetsluis en Den Briel. Ook de Eerste- en Tweede Wereldoorlog passeren natuurlijk de revue. Een reis door de tijd met vele afbeeldingen en korte films.

Dinsdagavond 17 april 2012 – in het Kruithuis, aanvang 19.30-22.00 uur.

Lezing: De 'Onzichtbare Jood' door Dr. G.C. Quispel.

De 'Onzichtbare Jood', succes en mislukking van de joodse emancipatie in de negentiende eeuw en de consequenties daarvan voor de twintigste eeuw. Aan het einde van de achttiende eeuw leek de positie van de joodse gemeenschappen in West Europa gestabiliseerd. Grote vervolgingen en massale verbanningen waren al eeuwenlang niet meer voorgekomen en West Europese joden begonnen voorzichtig weer een rol te spelen in het economische en culturele leven. De grote veranderingen die de Europese samenleving in de negentiende eeuw zou doormaken, de joodse emancipatie, de industriële revolutie, snelle urbanisatie, de opkomst van parlementaire democratieën en de langzame afbraak van de standensamenleving hadden nieuwe impulsen kunnen zijn voor verdergaande acceptatie van de joodse bevolkingsgroep. In werkelijkheid zou aan het einde van die eeuw blijken dat joden inderdaad vooruitgang zouden boeken, maar nog slechts zeer ten dele maatschappelijk waren geaccepteerd. Integendeel in bijna alle Europese landen werden joden nog steeds als buitenstaanders beschouwd. Ernstiger nog was het feit dat de al bestaande anti joodse vooroordelen werden uitgebreid met nieuwe en vaak nog kwaadaardiger beschuldigingen. In deze lezing zal gesproken worden over de achtergronden van die ontwikkeling.

Donderdagochtend 26 april 2012 – in het Kruithuis, aanvang 10.00-12.00 uur.

Lezing: De ontwikkeling van de Nederlandse taal met PowerPoint presentatie door de heer Rob de Jong.

Van: hebben olla vogala nestas hagunnan (±1000) tot: ff w88, heb nu f 0€€ (2012). Een overzicht in vogelvlucht van de Nederlandse taal- en letterkunde van het Gotische Atta unsar (onze vader) tot sms-taal en de trends in onze taal in het jaar 2012. Bovendien een korte verhandeling over onze letterkunde. Ook een behandeling van de geschiedenis van onze spelling. De diverse teksten in de oudere vormen van onze taal zullen go goed mogelijk toegankelijk gemaakt worden door ze in hedendaags Nederlands te vertalen, ongeveer zoals bij de lezingen van over de chansons het Frans vertaald was. U krijgt ook antwoord op vragen als:

                        "Wat is het aller oudste Nederlands?"

                        "Is het Nederlands een zelfstandige taal of een Duits dialect?"

                        "Waarom is het 8^e couplet van het Wilhelmus zo belangrijk"

                        "Kan die spelling niet wat eenvoudiger?"

                        "Waarom is het Fries een taal en het Limburgs een dialect?"

Maandag 7 en 14 mei 2012 – in het Kruithuis, aanvang 10.00 - 12.00 uur en 19.30-22.00 uur.

Lezing: Jeruzalem I en II met PowerPoint presentatie door Drs. Arie van den Ban.

Jeruzalem, de heilige stad, maar ook in de woorden van Simon Sebag Montefiore een stad van charlatanerie, bijgeloof en dweperij. Jeruzalem is het huis van de ene God, hoofdstad van twee volkeren en de tempel van drie religies. Deze religies zijn er geboren en de wereld zal er volgens hun tradities ook eindigen op de dag van het Laatste Oordeel. Fel bestreden door Jodendom, Islam en Christendom is waarschijnlijk geen stad zo vaak belegerd, ingenomen en verwoest. In twee lezingen gaan we terug naar de dagen van David en Salomo. Via de Babyloniërs, de Perzen, de Macedoniërs, Maccabeërs en Romijnen komen we bij Jezus van Nazaret. Daarna komen de vorsten van Byzantium, de Arabische veroveringen de kruistochten en Saladin. Aandacht wordt besteed aan de Mamaluken, de Ottomanen en Napoleon. Tenslotte komen we bij de Eerste- en Tweede Wereldoorlog en de na oorlogse ontwikkelingen. De Gouden Stad, zonder strategische waarde, maar toch de enige die voor velen twee keer bestaat in de hemel en op aarde.

Maandagavond 21 mei 2012 – in het kruithuis, aanvang 19.30-22.00 uur.

Lezing: Voor treinliefhebbers en Historie met PowerPoint presentatie door de heer Dick van der Hof.

Met de trein van Hamburg naar Berlijn ga je bij Schwanheide de DDR in. Een onooglijk klein dorpje, maar als grensstation zwaar beveiligd. In 1990 bestaat de DDR nog en is alles nog bij het oude. Hoewel ... er is toch iets anders. Dan valt de muur en verdwijnt de DDR. De rol van Schwanheide is uitgespeeld. Als we er in 1993 passeren zien we het station veranderen. Nog later, in 2007, komen we van Berlijn weer door Schwanheide. Een vlek, waar je voorbij bent (met 250 km/h) voor je het weet. Informatie met beelden, verhalen en documenten.

Donderdag 24 mei 2012 – in het kruithuis, aanvang 19.30-22.00 uur.

Lezing: Wij weten  niets van hun lot. Gewone Nederlanders en de Holocaust door Dr. Bart van der Boom

Hebben wij het gewusst? Wisten gewone Nederlanders in ’40 –’45 van de Holocaust? Het is een van de grote en meer verontrustende vragen van de Nederlandse geschiedenis. Ze is dan ook eerder gesteld en beantwoord. De ‘grote drie’ van de geschiedschrijving van de Jodenvervolging, Abel Herzberg, Jacques Presser en Loe de Jong, meenden dat men het niet had geweten; de beschikbare informatie was fragmentarisch en inconsistent, de misdaad was onvoorstelbaar. Een nieuwe generatie historici trok dat oordeel in twijfel en stelde vast dat de BBC, Radio Oranje en de illegale pers met enige regelmaat spraken van de ‘uitroeiing’ en ‘vernietiging’ van de joden, en dat die termen ook opdoken in oorlogsdagboeken. Wie wilde, kon weten wat er met de joden gebeurde, opperden zij - maar men wilde niet weten.De omstanders, zo luidde de nieuwe verklaring, wilden niet weten omdat ze niet wilden handelen. Uit angst, onverschilligheid en antisemitisme keken ze liever de andere kant op. De slachtoffers werden aan hun lot overgelaten en konden in hun machteloosheid niets anders dan de waarheid verdringen. Het lot van de joden was geen geheim, het was ongewenste kennis. Nicht gewusst suste het geweten; destijds, en sindsdien. Hoe zit het? Bart van der Boom geeft in deze lezing het antwoord, of in ieder geval zijn antwoord, naar aanleiding van het uitkomen van zijn boek ‘Wij weten niets van hun lot’.  Gewone Nederlanders en de Holocaust.

Donderdagavond 31 mei 2012 – in het Kruithuis, aanvang 19.30–22.00 uur.

Lezing: Waar is op heden de gulle lach gebleven? door Rob de Jong.

De geschiedenis van de humor, met als onderdelen; "wat vonden de mensen vroeger en wat vinden de mensen nu eigenlijk leuk? Een analyse, met heel veel voorbeelden van het verschijnsel humor. Daarna een historisch overzicht: van middeleeuwse kluchten tot aan Youp van 't Hek. Tot slot een praktijkvoorbeeld. Afgewisseld met de stemmen van: Wim Sonneveld, Wim Kan, Toon Hermans, Gerard Cox en Frans Halsema.